บทเห่ชมปลา

posted on 03 Jul 2011 14:22 by pranpanninlive

 

บทเห่ชมปลา

 

โคลง

       

                  พิศพรรณปลาว่ายเคล้า

คลึงกัน

     ถวิลสุดาดวงจันทร์

  แจ่มหน้า

มัตสยาย่อมพัวพัน

พิศวาส

     ควรฤพรากน้องช้า

ชวดเคล้าคลึงชม 

 
กาพย์
 

                 พิศพรรณปลาว่ายเคล้า

         คิดถึงเจ้าเศร้าอารมณ์

     มัตสยายังรู้ชม

         สาสมใจไม่พามา

                 นวลจันทร์เป็นนวลจริง

         เจ้างามพริ้งยิ่งนวลปลา

      คางเบือนเบือนหน้ามา

        ไม่งามเท่าเจ้าเบือนชาย

                  เพียนทองงามดั่งทอง

        ไม่เหมือนน้องห่มตาดพราย

      กระแหแหห่างชาย

         ดั่งสายสวาทคลาดจากสม

                  แก้มช้ำช้ำใครต้อง

         อันแก้มน้องช้ำเพราะชม

       ปลาทุกทุกข์อกกรม

         เหมือนทุกข์พี่ที่จากนาง

                 น้ำเงินคือเงินยวง

         ขาวพรายช่วงสีสำอาง

     ไม่เทียบเปรียบโฉมนาง

         งามเรืองเรื่อเนื้อสองสี**

                 ปลากรายว่ายเคียงคู่

         เคล้ากันอยู่ดูงามดี

      แต่นางห่างเหินพี่

         เห็นปลาเคล้าเศร้าใจจร

                  หางไก่ว่ายแหวกว่าย

         หางไก่คล้ายไม่มีหงอน

       คิดอนงค์องค์เอวอร

         ผมประบ่าอ่าเอี่ยมไร

                  ปลาสร้อยลอยล่องชล

         ว่ายเวียนวนปนกันไป

       เหมือนสร้อยทรงทรามวัย

         ไม่เห็นเจ้าเศร้าบ่วาย

                  เนื้ออ่อนอ่อนแต่ชื่อ

          เนื้อน้องฤๅอ่อนทั้งกาย

       ใครต้องข้องจิตชาย

         ไม่วายนึกตรึกตรึงทรวง

                  ปลาเสือเหลือที่ตา

          เลื่อนแหลมกว่าปลาทั้งปวง

        เหมือนตาสุดาดวง

          ดูแหลมล้ำขำเพราคม

                  แมลงภู่คู่เคียงว่าย

          เห็นคล้ายคล้ายน่าเชยชม

        คิดความยามเมื่อสม

          สนิทเคล้าเจ้าเอวบาง

                  หวีเกศเพศชื่อปลา

          คิดสุดาอ่าองค์นาง

        หวีเกล้าเจ้าสระสาง

           เส้นเกศสลวยรวยกลิ่นหอม

                   ชะแวงแฝงฝั่งแนบ

           ชะวาดแอบแปบปนปลอม

        เหมือนพี่แอบแนบถนอม

           จอมสวาทนาฏบังอร

                    พิศดูหมู่มัจฉา

           ว่ายแหวกมาในสาคร

        คะนึงนุชสุดสายสมร

            มาด้วยพี่จะดีใจ

 

 

 

ถอดคำประพันธ์

พันธุ์ปลาชนิดต่างๆว่ายวนเวียนอยู่ในสายน้ำทำให้มีจิตใจเศร้าหมอง ปลาทั้งหลายยังรู้ว่าไม่มีใจที่จะว่ายน้ำอยู่ในสายน้ำ พระจันทร์ส่องแสงสว่างมีความงามราวกับเนื้อตัวของปลาซึ่งมีความงามราวกับ เนื้อตัวของปลาซึ่งมีคางไม่โค้งมนเหมือนกับใบหน้ารูปร่างหน้าตาของผู้ชาย เปรียบดังทองไม่เหมือนกับน้องที่ห่มผ้าสไบ ปลากระแหซึ่งมีรูปร่างคล้ายปลาตะเพียนทอง ดั่งปลาที่ว่ายจากกันไปอย่างเหมาะสม ปลานั้นแก้มช้ำเหมือนมีคนมาจับต้องคล้ายกับว่า ปลาอันอมทุกข์ไว้มาก เหมือนกับการจากลาไปจากคนรัก สีน้ำเงิน เปรียบเสมือนสีขาวผ่องเป็นมันวาวของปลาไม่เหมือนความงามของหญิงสาว งามราวกับมีเนื้อตัวสองสี ปลากรายว่ายเวียนไปเคียงคู่กันแต่นางกลับตีจากพี่ไป เห็นปลาแล้วรู้สึกเศร้าใจ ปลาหางไก่ซึ่งเป็นปลาทะเลชนิดหนึ่ง แหวกว่ายอยู่ในน้ำ ปลาชนิดนี้ไม่มีหงอน คิดเพลงยาว รูปเอวอร มีผมประบ่าเอี่ยมอร ปลาสร้อยล่องลอยว่ายวนอยู่ในแม่น้ำเหมือนปลาสร้อยในวัยในเด็ก ไม่เห็นมีความโศกเศร้าในจิตใจ ปลาเนื้ออ่อนนั้นอ่อนแต่ชื่อ เนื้อน้องหรือจะอ่อนไปทั้งกาย ใครจับต้องก็ไม่นึกอายและช้ำใจปลาเสือตาแหลมกว่าปลาทั้งหลายเปรียบเสมือนดวง ตา ซึ่งดูแหลมคม มีหอยแมลงภู่เวียนว่ายน่าชื่นชม คิดความต่างๆในยามเหมาะสม เจ้าที่มีหน้าที่สระสางเส้นผมต่างสละสลวยมีกลิ่นหอม ว่ายวนไปตามแนวฝั่งน้ำและมักจะมีปลาชะวาดว่ายปนอยู่ด้วยเหมือนกับพี่มาดูแล น้องอย่างทะนุถนอม พันธุ์ปลาต่างๆแหวกว่ายมาในแหล่งน้ำ เปรียบดังหญิงงามที่มาหาพี่จะรู้สึกดีใจ

 

 

 

 

คุณค่าของวรรณกรรม
   
๑.ลักษณะ ถ้อยคำ ใช้ถ้อยคำเกลี้ยงเกลาสละสลวย ไพเราะด้วยการสัมผัสและทำให้เกิดภาพพจน์ เช่น เนื้ออ่อนอ่อนแต่ชื่อเนื้อน้องหรืออ่อนทั้งกาย ใครต้องข้องจิตชาย ไม่วายนึกตรึกตรึงทรวง
๒.ลักษณะการพรรณนา การพรรณนาความรู้สึกลึกซึ้งและแยบคายมาก เช่น แก้มช้ำช้ำใครต้อง อันแก้มน้องช้ำเพราะชม ปลาทุกทุกข์อกตรม เหมือนทุกข์ที่พี่จากนาง
 
 
 
ปลาที่พบในบทเห่ชมปลา
 

 

ปลานวลจันทร์

 

 

 

ปลาตะเพียน 

 ปลาทุก

    

   

 ปลาหางไก่

 

 

 

 ปลาแมลงภู่

 

 

 

ปลาสังกะวาด

 

 

 

ปลาคางเบือน

 

 

 

 ปลากระแห

 

ปลาน้ำเงิน

 

 

 

ปลาสร้อย

 

 

 

ปลาหวีเกศ

 

 

 

 

ปลาแปบ

 

ปลาเนื้ออ่อน

      

ปลาแก้มช้ำ

 

   

 

ปลากราย 

   

ปลาเสือ 

 

 

 

      ปลาแขยง      

 


      

รายชื่อกลุ่มผู้จัดทำ

                                นาย ณัฐวุฒิ             ลานจันทร์   ๑๗
                                นางสาว นภัสสร          วะทา       ๒๙
                                นางสาว พรทิพย์     แก้วพิมพ์      ๓๐
                                นางสาว วราภรณ์     อินทร์พินิจ    ๓๙
                                นางสาว สุธัญญา      วังคีรี          ๔๔
                                นางสาว สุกัญญา   สงค์ประเสริฐ   ๔๗

      ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖/๑๐